برتري انسان

در رابطه با آيه اشاره شده، تفاسير متفاوتي وجود دارد: علامه طباطبايي در جلد سيزدهم الميزان ،صفحات 156 تا 165 را به بررسي پيرامون اين آيه اختصاص داده است. يكي از ديدگاه هايي كه در اين رابطه مطرح است و قابل تاييد به وسيله ديگرنصوص ديني مي باشد، تفكيك بين ( ( ويژگي هاي اوليه خلقت انسان ) ) و ( ( كمالات اكتسابي ناشي از عمل اختياري ) ) مي باشد .
توضيح اين كه : الف) انسان از نظر ذاتي و در خلقت اوليه ، بر موجودات زميني برتري دارد ؛ زيراموجودي هوشمند، خردورز و داراي ويژگي هاي ممتازي است كه جمادات ،نباتات و حيوانات از آن بي بهره اند ؛ ليكن از ملايك برتر نيست ؛ زيرا آنان موجوداتي بالذات معصوم اند و به گونه اي آفريده شده اند كه صرفاً مطيع اوامر الهي اند ؛ ولي انسان موجودي است كه در او هم اطاعت راه دارد و هم نافرماني . بنابراين چون آدمي تركيبي از عواملي است كه امكان نافرماني خدارا فراهم مي آورند، در مرتبه اي نازل تر از فرشتگان قرار مي گيرد .
از اين روانسان بر همه مخلوقات برتري ندارد ؛ بلكه بر بسياري از آفريدگان برتر است. ب) از نظر عمل اختياري ، آدمي مي تواند با وجود بهترين شرايط كمال بخش ، راه انحطاط را در پيش گيرد - كه در نتيجه از حيوانات نيزپست تر خواهد شد - و نيز مي تواند با وجود همه زمينه ها و گرايش هاي شديد به سوي گناه ، در برابر خواسته ها و تمنيات نفساني ، يوسف وارمقاومت نموده و با تمام وجود سر به فرمان پروردگار نهد و هواي نفس خويش را در بند كشد.
چنين كسي قطعاً از ملايك نيز برتر مي شود ؛ زيرا آنان به سادگي و بدون مانع و رادع به عبادت مي پردازند ؛ ولي انسان با هزاران مانع سخت و دشوار رو به رو مي شود كه قهرمانانه بايد با همه آنها پيكار كند. بنابراين كسي كه راه عبوديت محضه الهي را در پيش گيرد، مقامي برتر ازملايك خواهد يافت .
از اين جا روشن مي شود كه تعبير آيه شريفه يا در رابطه با ويژگي هاي اوليه و ذاتي خلقت انسان است و يا ناظر به افراد معمولي است كه نه از حيوانات پست ترند و نه از ملايك برتر. به نقل از سايت تبيان (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 2/100110271)